Ретроспективне дослідження кореляції перитуморального набряку мозку із розмірами пухлини, її локалізацією та гістологічною будовою менінгіом крила клиноподібної кістки
Резюме. Менінгіоми – це найпоширеніші внутрішньочерепні первинні новоутворення. Частіше бувають у жінок, їх кількість зростає з віком. Менінгіоми крила клиноподібної кістки складають 15–20 % інтракраніальних менінгіом. Мета дослідження – оцінити зв’язок між доопераційним перитуморальним набряком мозку (ПТНМ) та розміром пухлини, гістологічною будовою та локалізацією. Матеріали і методи. Ретроспективно обстежено дані 67 пацієнтів із видаленими менінгіомами крила клиноподібної кістки у період із січня 2007 р. до січня 2021 р. Було проведено однофакторний та двовимірний статистичний аналіз факторів, що можуть впливати на ПТНМ. Результати. Середній вік пацієнтів, яких обстежували, був 47 років (у діапазоні від 20 до 74 роки), чоловіків – 16 (23,9 %), жінок – 51(76,1%). Середній об’єм пухлини становив 32,8 см3, коливався від 4,2 см3 до 143,7 см3. Індекс набряку (ІН) – 1 у 27 (40,3 %) відсутній, ІН >1 в 40 (59,7 %) – наявний. Невеликий об’єм пухлини був у 21 випадку, ПТНМ – 57,2 %, середній – 32 випадки, ПТНМ – 59,2 %, великий об’єм пухлини був у 9 випадках, ПТНМ – 66,7 % і гігантський – у 5 випадках, ПТНМ – 60,0 %. Відповідно до класифікації ВООЗ, пухлин центральної нервової системи було 54 випадки I ст. злоякісності (80,6 %), які класифікували на ендотеліальний тип – 37 (68,5 %), фіброзний – 7 (12,9 %), перехідний – 5 (9,2 %), ангіоматозний – 6 (11,1%) та псамоматозний тип, який виявлено в одного пацієнта. Пухлини II ст. – атиповий тип, виявлено в 11 випадках (16,4 %), і III ст. – анапластичний тип, були у 2 випадках (3,0 %). Під час однофакторного аналізу ми виявили значущий зв’язок між ПТНМ та ступенем злоякісності (χ2=8,59, p=0,0034), тоді як зв’язку між ПТНМ та об’ємом пухлини не було виявлено (W=627, p=0,27). ПТНМ був більш виражений у латеральному, середньому та медіальному варіантах розташування та менш виражений у випадку сфено-орбітального розташування пухлини (p=0,10) та загальний індекс набряку (χ2=4,48, p=0,034). Висновки. Зв’язок між ПТНМ та об’ємом пухлини є статистично незначним. Ми виявили, що високий ступінь (Gr. II та III) та підтипи низького ступеня, (Gr. I, ангіоматозний тип) сильно пов’язаний із ПТНМ, разом з тим як немає зв’язку між ступенем злоякісності та локалізацією пухлини, χ2=0,37, p=0,83. Результати двовимірного аналізу одночасного впливу об’єму пухлини та ПТНМ на патологічний ступінь підтвердив більш високий ризик ПТНМ у пухлинах II та III ст. (p=0,0027). А також відмічено незначущий зв’язок між об’ємом пухлини та ступенем патології (p=0,74). Більшу частоту ПТНМ виявлено при латеральному варіанті менінгіоми крила клиноподібної кістки, тоді як менша при сфено-орбітальній менінгіомі (p=0,10), та менший загальний індекс набряку (χ2=4,48, p=0,034)
перитуморальний набряк мозку, крило клиноподібної кістки, об’єм пухлини, ступінь злоякісності
https://doi.org/10.11603/bmbr.2706-6290.2021.3.12572[1] Bondy M. Epidemiology and etiology of intracranial meningiomas: a review / M. Bondy, B. L. Ligon // J.Neurooncol. – 1996. – Vol. 29. – P. 197–205.
[2] Meningiomas; second edition / Franco De Monte, Michael W. Mc Dermott,Ossama Al-Mefty, Al-Mefty. – New York; Thieme. – 2011. – P. 4–5.
[3] Al-Mefty O. Clinoidal meningiomas / O. Al-Mefty // J. Neurosurg.– 1991. – Vol. 73. – P. 840–849.
[4] Schmidek H. H.Meningiomas and their surgical management / H. H. Schmidek. – Philadelphia: W B Saunders Company. 1991.
[5] Pierre-Olivier Champagne. Surgical management of giant sphenoid wing meningiomas encasing major cerebral arteries / Pierre-Olivier Champagne, Emile Lemoine, Michel W. Bojanowski // Neurosurg. Focus. – 2018. – Vol. 44 (4). – P. E12.
[6] The International Consortium on meningiomas. Imaging and diagnostic advances for intracranial meningiomas / Raymond Y. Huang, Wenya Linda Bi, Brent Griffith [et al.] // Neurooncology. – 2019. – Vol. 21 (s1). – P. 44–61.
[7] Sekhar L. N. Surgical resection of cranial base meningiomas / L. N. Sekhar, R. P. Babii D. C. Wright // Neu-rosurgery Clinic of North America. – 1994. – Vol. 5 (2). – P. 258–313.
[8] Bernstein M. Neuro-oncology / M. Bernstein, Mitchel S. Berger. – The Essentials; 3 ed. Thieme.2015. – P. 377–378; 391.
[9] Riemenschneider M. J. Histological classification and molecular genetics of meningiomas / M. J. Riemen-schneider, A. Perry, G. Reifenberger // Lancet Neurol. – 2006. – Vol. 5. – P. 1045–1054. – Access mode: https://doi.org/10.1016/S1474-4422 (06)70625-1
[10] Epidemiology of intracranial meningioma / E. B. Claus, M. L. Bondy, J. M. Schildkraut [et al.] // Neurosurgery. – 2005. – Vol. 57. – P.1088–1095.
[11] Peritumoural brain oedema in intracranial meningiomas: influence of tumour size, location and histology / M. Bitzer, L. Wöckel, M. Morgalla [et al.] // Acta Neurochir. –1997. – Vol. 139. – P. 1136–1142.
[12] Secretory meningioma: clinical, histologic, and im-munohistochemical findings in 31 cases / S. Probst-Cous-in, R. Villagran-Lillo, R. Lahl [et al.] // Cancer. – 1997. – Vol. 79. – P. 2003–2015
[13] Comparison of the ABC/2 estimation technique to computer-assisted volumetric analysis of intraparenchymal and subdural hematomas complicating the GUSTO-1 trial / J. M. Gebel, C. A. Sila, M. A. Sloan [et al.] // Stroke. – 1998. – Vol. 29 (9). – P. 1799–1801. – Access mode: https://doi.org/10.1161/01.STR.29.9.1799
[14] Growth rate of non-operated meningiomas / L. A. Zeidman, W. J. Ankenbrandt, H. Du [et al.] // J. Neurol. – 2008. – Vol. 255 (6). – P. 891–895. – Access mode: https://doi.org/10.1007/s00415-008-0801-2
[15] Comparison of ABC/2 estimation technique to computer-assisted planimetric analysis in warfarin-related intracerebral parenchymal hemorrhage / H. B. Huttner, T. Steiner, M. Hartmann [et al.] // Stroke. – 2006. – Vol. 37 (2). – P. 404–408. – Access mode: https://doi. org/10.1161/01.STR.0000198806. 67472.5c.
[16] The 2007 WHO classification of tumours of the central nervous system / D. N. Louis, H. Ohgaki, O. D. Wiestler [er al.] // Acta neuropathologica. – 2007. – Vol.114 (2). – P. 97– 109. – Access mode: https://doi.org/10.1007/s00401-007-0243-4
[17] WHO grading of tumours of the central nervous system / A. Perry, D. N. Louis, B. W. Scheithauer. In: D. N. Louis, H. Ohgaki, O. D. Wiestler, W. K. Cavenee, editors. WHO classification of tumors of the central nervous system. Lyon: International Agency for Research on Cancer; 2007. – P. 164–172.
[18] Violaris K. The recurrence rate in meningiomas: analysis of tumor location, histological grading, and extent of resection / K. Violaris, V. Katsarides, P. Sakellariou // Open J. Modern Neurosurg. – 2012. – Vol. 2. – P. 6–10. Access mode: https://dx.doi.org/10.4236/ojmn.2012.21002
[19] Relationship between tumour location, size, and WHO grade in meningioma/ Stephen T. Magill, Jacob S. Young, Ricky Chae [et al.] //Neurosurg. Focus. – 2018. – Vol. 44 (4). – P. E4.
[20] Peritumoral edema in meningiomas: A radiological and histological study / G. B. Bradac, R. Ferszt, A. Bender, W. Schorner // Neuroradiology. – 1986. – Vol. 28. – P. 304–312.
[21] Factors influencing the development of peritumoral brain edema in menigiomas / I. S. Kim, H. D. Kim, K. U. Kim [et al.] // J. Korean Neurosurg. Soc. – 1997. – Vol. 26. – P. 940–945.
[22] Angiogenesis and brain oedema in intracranial meningiomas: influence of vascular endothelial growth factor / M. Bitzer, H. Opitz, J. Popp [et al.] Acta Neurochir. (Wien). – 1998. – Vol. 140. – P. 333–340.
[23] Influence of interleukin-6 on the development of peritumoral brain edema in meningiomas / K. J. Park, S. H. Kang, Y. S. Chae [et al.] // J. Neurosurg. – 2010. – Vol. 112. – P. 73–80.
[24] Benzel E. C. Correlation between sex hormone binding and peritumoral edema in intracranial meningiomas / E. C. Benzel, F. B. Gelder // Neurosurgy. – 1988. – Vol. 23. – P. 169–174.
[25] Peritumoral brain edema in meningiomas-influ-ence of vascular supply on its development / T. Inamura, S. Nishio, I. Takeshita [et al.] // Neurosurgery. – 1992. – Vol. 31. – P. 179–185.
[26] Correlation of vascular endothelial growth factor messenger RNA expression with peritumoral vasogenic ce-rebral edema in meningiomas / S. N. Kalkanis, R. S. Car roll, J. Zhang [et al.] // J. Neurosurg. – 1996. – Vol. 85. –P. 1095–1101.
[27] Factors affecting peritumoral brain edema in meningioma: special histological subtypes with prominently extensive edema / T. Osawa, M. Tosaka, M. Nagaishi, Y. Yoshimoto // J. Neuro-oncol. – 2013. – Vol. 111 (1). – P. 49–57.
[28] Brain oedema in patients with intracranial meningio-ma. Correlation between clinical, radiological, and histological factors and the presence and intensity of oedema / R. D. Lobato, R. Alday, P. A. Gomez [et al.] // Acta Neurochir (Wien). – 1996. – Vol. 138. – P. 485–493.
[29] Predicting the зrobability of meningioma recurrence in the preoperative and early postoperative period: a multivariate analysis in the midterm follow-up / Ildan Faruk, Erman Tahsin, A. kender Goc [et al.] // Skull Base. – 2007. – Vol. 17 (3). – P. 157–171.
[30] Predicting the probability of meningioma recurrence based onthe quantity of peritumoral brain edema on computerized tomographyscanning / R. E. Mantle, B. Lach, M. R. Delgado [et al.] // J Neurosurg. – 1999. – Vol. 91 (3). – P. 375–383.
[31] Peritumoral brain edema in intracranial meningiomas / D. Gurkanlar, U. Er, M. Sanli [et al.] // J. Clin. Neurosci. – 2005. – Vol. 12. – P. 750–753.
[32] Brain oedema in patients with intracranial meningioma. Correlation between clinical, radiological, and histological factors and the presence and intensity of oedema / R. D. Lobato, R. Alday, P. A. Gómez [et al.] // Acta Neurochir (Wien). – 1996. – Vol. 138. – P. 485–493.
[33] Peritumoral edema and prognosis in intracranial meningioma surgery / J. R. Vignes, M. Sesay, K. Rezajooi [et al.] // J. Clin. Neurosci. – 2008. – Vol. 15. – P. 764–768.
[34] The role of peritumoural brain edema in ascertaining the high risk meningiomas / Shristi Butta, Manoj Kumar Gupta, B. V. Sandeep [et al.] // Int. J. Res. Med. Sci. – 2020. –Vol. 8 (11). – P. 3938–3943.
[35] Sphenoid wing meningiomas: Surgical strategies and evaluation of prognostic factors influencing clinical outcomes / Taohui Ouyang, Na Zhang, Long Wang [et al.] // Clinical Neurology and Neurosurgery. – 2015. – Vol. 134. – P. 85–90.
[36] The potential risk factors for atypical and anaplastic meningiomas: clinical series of 1,239 cases / R. F. Liang, Y. J. Xiu, X. Wang [et al.] // Int. J. Clin. Exp. Med. –2014. – Vol. 7. – P.5696–5700.
[37] Correlation of peritumoral brain edema with mor-phological characteristics and Ki67 proliferative index in re-sected intracranial meningiomas / H. Bečulić, R. Skomorac, A. Jusić [et al.] // Acta Clinica Croatica. – 2019. – Vol. 58 (1). – P. 42.
[38] Epidemiology of meningiomas post-Public Law107-206: The Benign Brain Tumor / T. A. Dolecek, E. V. Dressler, J. P. Thakkar [et al.] // Cancer Registries Amendment Act. Cancer. – 2015. – Vol. 121. – P. 2400–2410. DOI: 10.1002/cncr.29379
[39] Peritumoral brain edema in intracranial meningio-mas / N. de Azambuja Pereira-Filho, F. Pasqualotto Soares, I. de Mello Chemale, L. M. Barbosa Coutinho // Arq. Neuropsiquiatr. – 2010. – Vol. 68. – P. 346–349. – Access mode: http://dx.doi.org/10.1590/S0004-282X2010000300003
[40] Clinical and radiological features related to growth potential of meningioma / H. Kasuya, O. Kubo, M. Tanaka [et al.] // Neurosurg. Rev. – 2006. – Vol. 29. – P. 293–297. DOI: 10.1007/s10143-006-0039-3
[41] Peritumoral brain edema in intracranial meningiomas: effects of radiological and histological factors / T. Tamiya, Y. Ono, K. Matsumoto, T. Ohmoto // Neurosur-gery. – 2001. – Vol. 49. – P. 1046–1052
[42] Shibuya M. Pathology and molecular genetics of meningioma: recent advances / M. Shibuya // Neurol. Med. Chir (Tokyo). – 2015. – Vol. 55. – P. 14. DOI: 10.2176/nmc.ra.2014–0233.